Արսլանբոբ. Աշխարհի ամենամեծ ընկուզենիների անտառն ու դրախտի կտորը

Եթե կա մի վայր, որտեղ բնությունը գերազանցել է ինքն իրեն՝ ստեղծելով կատարյալ հեքիաթ, ապա դա Արսլանբոբն է (Arslanbob)։ Սա ոչ միայն Ղրղզստանի, այլև ողջ մոլորակի ամենազարմանալի բնական հրաշքներից մեկն է։

Բաբախան լեռան ստորոտում, ծովի մակարդակից 1600 մետր բարձրության վրա է գտնվում աշխարհի ամենամեծ մասսիվ ունեցող հնագույն ընկուզենիների անտառը։ Այն զբաղեցնում է ավելի քան 600,000 հեկտար տարածք և հանդիսանում է կենդանի հուշարձան, որի տարիքը գնահատվում է միլիոնավոր տարիներ։

x

Ալեքսանդր Մակեդոնացու լեգենդը և «հունական» ընկույզի գաղտնիքը

Մեզանից շատերը գիտեն «հունական ընկույզ» (Грецкий орех) անվանումը, բայց քչերին է հայտնի, որ այդ ընկույզի իրական հայրենիքը հենց Ղրղզստանի այս անտառներն են։

Պատմական լեգենդ. Ասում են, որ մեր թվարկությունից առաջ 4-րդ դարում Ալեքսանդր Մակեդոնացին (Ալեքսանդր Մեծը) իր արևելյան արշավանքների ժամանակ կանգ է առել այս վայրերում։ Նրա զորքը հոգնած էր և հիվանդ, բայց տեղի բնակիչների տված սննդարար ընկույզների շնորհիվ զինվորները արագ վերականգնել են իրենց ուժերը։ Մակեդոնացին այնքան է հիացել այս պտուղներով, որ վերադառնալիս իր հետ մեծ քանակությամբ ընկույզի սերմեր է տարել Հունաստան։ Այդպես, Ղրղզստանի ընկույզները տարածվել են Եվրոպայում և ստացել «հունական» անունը։

Ծառեր, որոնք տեսել են դարեր

Արսլանբոբի անտառներով քայլելիս թվում է, թե հայտնվել ես Տոլկինի «Մատանիների տիրակալը» ֆիլմի կենդանի անտառներում։

• Հսկա ծառեր. Այստեղի ընկուզենիները հասնում են մինչև 30 մետր բարձրության, իսկ նրանց բները այնքան հաստ են, որ դրանք գրկելու համար մի քանի մարդ է հարկավոր։

• Տարիքը. Անտառում կան ծառեր, որոնց տարիքն անցնում է 1000 տարին։ Նրանք տեսել են քաղաքակրթությունների ծնունդն ու անկումը, Մետաքսի ճանապարհի ոսկե դարաշրջանը և շարունակում են պտուղ տալ մինչ օրս։

Բացի ընկուզենիներից, անտառում աճում են վայրի խնձորենիներ, տանձենիներ, սալորենիներ և պիստակենիներ, ինչի շնորհիվ գարնանը ողջ հովիտը վերածվում է ծաղկած ու անուշահոտ դրախտի։

Ջրվեժների երգն ու սուրբ քարանձավները

Արսլանբոբը միայն անտառ չէ, այն նաև վայրի, ուժեղ բնության տուն է։ Անտառի խորքում թաքնված են երկու հայտնի ջրվեժներ.

1. Փոքր ջրվեժ (23 մետր). Գտնվում է գյուղին մոտ և շատ հեշտ հասանելի է։ Նրա շուրջը միշտ զով է, իսկ ջրի փոշին արևի տակ փոքրիկ ծիածաններ է ստեղծում։

2. Մեծ ջրվեժ (80 մետր). Ավելի բարձր է լեռներում։ Ջուրը ահռելի ուժով գահավիժում է կիրճի մեջ՝ ստեղծելով տպավորիչ ու վախեցնող տեսարան։ Նրա մոտ է գտնվում նաև «Աղջիկների քարանձավը»՝ սրբազան մի վայր, ուր մարդիկ գալիս են աղոթելու։

Ընկույզի բերքահավաք. Տարվա գլխավոր իրադարձությունը

Ամեն տարի աշնանը (սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին) Արսլանբոբում կյանքը լիովին փոխվում է։ Սկսվում է ընկույզի բերքահավաքը (Ореховый сезон)։

Ամբողջ գյուղերով, ընտանիքներով, երեխաներից մինչև տարեցներ, տեղափոխվում են անտառ։ Նրանք այնտեղ վրաններ են խփում, տնակներ սարքում և մի քանի շաբաթ ապրում են հենց ծառերի տակ։ Սա պարզապես աշխատանք չէ, սա մեծ, գունեղ ազգային տոն է, որտեղ մարդիկ շփվում են, երգում, պատրաստում ավանդական ուտեստներ և վայելում աշնան ոսկե գույները։

Ինչո՞ւ է սա «ամենալավ» վայրը. Արսլանբոբը էներգետիկ հզոր կենտրոն է։ Այստեղ լեռնային մաքուր օդը միախառնվում է ընկուզենու տերևների յուրահատուկ բույրին, որն ունի բուժիչ հատկություններ։ Սա մի վայր է, որտեղ կարելի է քայլել դարավոր ծառերի տակ, լսել ջրվեժների ձայնը և զգալ, թե ինչպես է բնությունը քեզ լցնում կյանքի էներգիայով։